همگرایی اقتصادی و جهانی‏سازی

استاد: دکتر علیرضا رحیمی بروجردی

زمان برگزاری: شنبه- دوشنبه ۸:00 - ۹:15

مقدمه:

درس ((همگرائی اقتصادی و جهانی‏سازی)) به بررسی موضوعات کلیدی نظری و کاربردی همگرائی، جهانی‏سازی و خصوصی‏سازی از زوایا و ابعاد مختلف می‏پردازد. هدف درس، آشنائی دانشجو با مباحث مهم ادغام اقتصادی و تجارت درون‏منطقه‏ای و درنهایت، جهانی‏سازی از ابعاد تئوریک و تجربی با نگاهی تحلیلی به "سازمان‏ها" و "همگرائی‏های اقتصادی و تجاری" است.

نمرة نهایی این درس به‏قرار زیر تنظیم شده است:

1- ترجمه یا تدوین مقاله‏ای دربارة ((جهانی‏سازی)) زیر نظر مستقیم استاد درس یا انتخاب امتحان میان ترم دوم: 6 نمره

توجه:

الف-  مقالة یا ترجمه حداقل در 10 صفحه باید نگارش شوند. مقاله‏ها باید تایپ‏شده درفرمت "ورد"در  فلاپی یا سی-دی تنظیم شوند و حداکثر تا یک‏هفته به پایان ترم تحصیلی تحویل استاد درس داده شوند. مقاله‏های دست‏نویس مورد قبول واقع نخواهند شد. تمامی مقاله‏ها باید دارای منابع و ماخذ معتبر در زیرنویس صفحات و سایر مشخصات علمی نگارش مقاله باشند.

۲- حضور و مشارکت مؤثر در مباحث کلاس درس: 3 نمره

۲- امتحان ميان ترم: ۶ نمره

4- امتحان نهایی: 5 نمره

هفتة اول:

1- ترتیبات تجاری ترجیحی و آزادسازی تجارت

2- جهاني شدن در برابر منطقه گرايي

3- جایگاه منطقه‏گرائی در قرن حاضر

هفتة دوم:

1- ادغام اقتصادی

2- رويکرد تجاری  بر توسعه اقتصادی

3- تأثیرات ادغام اقتصادی بر توسعه اقتصادی اعضای اتحاديه

1-3 - تحليل واینر

2-3- هزينه های حمل ونقل و PTA ها

3-3- قوانین مبدأ در FTA ها

4-3- منافع غیر سنتی و پویا

هفتة سوم

1- مطالعات کاربردی پیرامون ابداع تجاری و انحراف تجاری

1-1- اشاره ای به تئوری "کمپ- ون"

2-1- تجزیه و تحلیل ((سهم و تغییر جهت))

2- کاهش تعرفه برای مقابله با انحراف تجاری

3- ايجاد موانع بر کشورهای غير عضو

4- به حداقل رساندن اثرات معکوس PTA ها و افزايش اثرات مثبت آن بر توسعه اقتصادی

5- توسعه اقتصادی و مفاهيم رفاه در فرآیند ادغام اقتصادی

هفتة چهارم:

1- شرايط ادغام اقتصادی

2- مشکلات ادغام اقتصادی درکشورهای در حال توسعه

3- آیا همگرایی اقتصادی در کشورهای درحال توسعه- منجمله کشورهای اسلامی- امکان‏پذیر است؟

4- بحث آزاد

هفتة پنجم:

بررسی الگوهای همگرایی اقتصادی

هفتة ششم:

1- تعريف و حوزه جهاني سازي

2- ابعاد تکنولوژيکی جهاني‏سازي

4- سهم دولت ها در جهاني سازي

5- معيارهاي سياست تجاري

6- بحث آزاد

هفتة هفتم:

1- مفاهیمي برای سيستم تجارت جهاني

1-1- آيا گسترش PTA مي تواند به تجارت آزاد جهاني منجر شود؟

2-1- آيا PTA به افزایش موانعِ تجاری عليه کشورهاي غيرعضو مي‏انجامد؟

3-1- کاهش تعرفه در مواد اوليه و داده ها

2- پیمان تجاري منطقه‏اي (RTA) ، آزادسازی تجاری و جهانی سازی

3- ابعاد اجتماعی- تاریخی و فلسفی جهانی سازی

4- بحث آزاد

هفتة هشتم:

1- رابطه میان خصوصی‏سازی و جهانی‏سازی

2- خصوصی‏سازی از دیدگاه‏های مختلف

3- بحث آزاد

هفتة نهم:

1- دلایل خصوصی‏سازی

2- مانیفست خصوصی‏سازی

3- قدم‏های خصوصی‏سازی

4- روش‏های خصوصی‏سازی

هفتة دهم:

1- تأثیر متقابل میان بخش خصوصی و عمومی

2- دلایل ایجاد بنگاه‏های دولتی

3- خصوصی‏سازی در فرآیند جهانی‏سازی

4- بحث آزاد

هفتة یازدهم:

1- بررسي بازارهاي مشترك نهادينه شده مرتبط در جهان

2ـ تكامل تاريخي

1ـ2ـ منطقه گرايي باز

   2ـ2ـ نوآوريهاي اخير

3- بحث آزاد

هفتة دوازدهم:

1- نقش شرکت‏های چندملیتی در گسترش پیمان تجاری منطقه‏ای

2- طبقه‏بندی گروه‏های منطقه‏ای

3- ادغام اقتصادی و نظام واردات

4- ادغام اقتصادی و درجة آزادی

5- بحث آزاد

هفتة سیزدهم:

1ـ قيود WTO برای PTA ها

2ـ مقررات چندجانبه و RTA ها

3ـ سهم WTO و GATT در جهاني سازي

4- ادغام و دور اروگوئه

هفتة چهاردهم:

1- موافقت‏نامة NAFTA

  1-4- الگوي جريان‏هاي تجاري

2- الگوهاي سرمايه‌گذاري و تجاري در منطقه آسيا

3- تأثير RTAهای دیگر بر اقتصادهای آسيا- پاسفیک

4- منطقه‏‌گرايي در آسيا-پاسفیک

5- ANZ-CER  

6- گرايشات تجارت و سرمايه‌گذاري در آسيا-پاسیفیک

7- شرکای تجاری برای منطقة آسیا-پاسیفیک

8- گسترش شبكه‌هاي توليد در آسيا- پاسیفیک (اقیانوسیه)

هفتة پانزدهم:

همگرائی‏های منطقه‏ای و ادغام‏های اقتصادی

1- آ-سه- آن ASEAN

2ـ آفتا AFTA

3- استراتژي‏های توسعه‏ای كشورهاي فقیر در نهادهای بین‏المللی: WTO

4 – اَپک APEC

5 ـ حاشيه اقيانوس هند IOR و SAPTA

هفتة شانزدهم:

 توافقات شمال – جنوب

   1- سازمان همکاری اقتصادی و توسعه OECD

   2- ابتكار مديترانه‏اي اتحاديه اروپا

   3- موافقت‏نامة تجارت آزاد بلغارستان- اِفتا

   4- آمريكاي لاتين

   5- سه موافقت‏نامه آزاد تجاری مکزیک: مکزیک-بولیوی؛ مکزیک-کاستاریکا و مکزیک-نیکاراگوئه

   6- موافقت‏نامة تجارت آزاد میان مکزیک و اتحادیة اروپا

   7- موافقت‏نامة تجارت آزاد کانادا –شیلی (CCFTA)

   8- بازار مشترک آمريكاي مركزي (CACM)

   9- پيمان آندين

   10- منطقة آزاد تجاري آمريكاي لاتين (LAFTA)

   11- بازار مشترک و جامعة كارائيب (CARICOM)

   12- بازار مشترک مخروط جنوبی (MERCOSUR)

   13- موافقت‏نامة آزاد تجاری لهستان و اِفتا

   14- موافقت‏نامة آزاد تجاری اسرائیل-کانادا (CIFTA)

   15-  زیر صحرای آفريقا: SSA

   16- جامعة اقتصادي دولت‏هاي آفريقاي غربي (ECOWAS)

   17- جامعة اقتصادي آفريقاي غربي (CEAO)/ اتحاديه اقتصادي و پولي آفريقاي غربي (UEMOA)

   18- اتحاديه اقتصادي و مالي آفريقاي مركزی UDEAC

   19- انجمن اقتصادي دريافت‏ها و پرداخت‏هاCEPGL

   20- بازار مشترک آفريقــاي شرقي وجنـوبي(COMESA) / منطـقه تجــاري ترجيحي برای دولت‏های آفریقای شرقی و جنوبی PTA

   21- كنفرانس هماهنگ‏سازي توسعه در آفريقاي جنوبي (SADC) / جامعة توسعه آفريقاي جنوبي (SADCC)

   22- اتحـاديه گمركي آفريقاي جنوبي (SACU)

   23- ابتكار بين مرزي (CBI)

24- توافق‏نامه تجاری دوجانبه در آفريقاي جنوبي

   25- آسيا، خاورميانه و آفريقاي شمالي

هفتة هفدهم:

تعدادی دیگر از سازمان‏های مهم

   1- شوراي همكاري خليج فارس (GCC)

   2- سازمان همکاری اقتصادی (اکو) ECO

3- بانک جهانی

4- صندوق بین‏المللی پول

5- بحث آزاد