آیا اخلاق برای فعالیت‏های اقتصادی

ممکن است؟

آیا مي‏توان از اخلاق برای فعالیت‏های اقتصادی بهره جست؟ برای پاسخ به این پرسش، نخست بايد به طرح چند پرسش ديگر مبادرت ورزيد: منظور از "اخلاق برای فعالیت اقتصادی" چيست؟ نگرش‏ها و اديان گوناگون، تعاريف مختلفي را براي اخلاق ارايه داده‏اند. "ژانگ رولون"[1] اعتقاد دارد که: به طور کلی ، واژه "اخلاق" به سه نگرش متفاوت اما مرتبط با هم استفاده می‏شود که عبارتند از: الف- الگويی کلی یا "روش زندگی"، ب- مجموعة‌ قواعد رفتاری[2] یا "نظام‏نامة اخلاقی[3]" و پ- بررسي چگونگي روش‏های زندگی و قواعد رفتاري. به‏عبارت ديگر، در نخستين تعبير،‌ اخلاق اديان مثل اخلاق اسلامي و مسيحي يا حتي اخلاق "کنفوسیوسي[4]" و بودايي بررسي مي‏شود؛‌ در تعبير دوم،‌ از اخلاق حرفه‏ای[5] و رفتار اخلاقی[6] صحبت می‏شود و سرانجام در تعبير سوم،‌ اخلاق را شاخه‏ای از فلسفه دانسته که به‏طور معمول آن‏را "فرا اخلاقیات[7]" مي‏نامند. تمرکز اين بخش، بر اخلاق در تعبير دوم خواهد بود که گروه یا جامعه‏اي خاص مجموعة‌ قواعد و نظام‏نامه‏ها را تنظیم کرده و مشروع بودن يا نبودن مجموعة‌ قواعد را براي رسيدن به اهداف،‌ مشخص مي‏کنند. در اين نگرش، کسب و کار که به‏طور يقين نوعي از فعاليت اقتصادي به‏شمار مي‏آيد، مانند اخلاق است. بنابراین، شايد پرسش "آیا مي‏توان از اخلاق برای فعالیت‏های اقتصادی بهره جست؟"، زياده‏گويي باشد.


[1] - ZHANG RULUN

[2] - rules of conduct

[3] - moral code

[4] - Confucian ethics

[5] - professional ethics

[6] - ethical behavior

[7] - metaethics